In juli nodigde het Centre d'Action Laïque de Liège ons uit om een opiniestuk te schrijven over de wereldwijde apartheid van vaccinatie. Onze beleidsmedewerker Jasper nam de pen ter hand om de Europese Commissie op de vingers te tikken. Het artikel werd eind juli gepubliceerd in Salut & Fraternité tijdschrift.
Meer dan een jaar geleden deed Ursula Von Der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, een hoopvolle uitspraak. Het vaccin zou ons universele gemeenschappelijke goed worden, beschikbaar over de hele wereld. «Met onze wereldwijde aanpak zullen we samen geschiedenis schrijven», voegde ze eraan toe. Een paar maanden na de start van de eerste vaccinatiecampagnes klinken deze woorden overdreven hol. Rijke landen vaccineren elke seconde één persoon, terwijl de toekomst er voor het grootste deel van de wereldbevolking erg onzeker uitziet. De huidige wereldwijde vaccinatiestrategie faalt op alle fronten en zou ons wel eens kunnen achtervolgen. Hoe zit het dan met die «wereldwijde aanpak» waar mevrouw Von Der Leyen in 2020 zo lyrisch over sprak?
Als je het geluk hebt in een welvarend land te wonen, heb je waarschijnlijk je eerste injectie al gehad of ga je die binnenkort krijgen. Maar in veel landen met lage inkomens wachten zelfs verpleegkundigen en kwetsbare groepen nog steeds op hun eerste dosis. In Florida waren in mei al meer mensen gevaccineerd dan in heel Afrika. In het beste geval zal het veel landen dit jaar nauwelijks lukken om één op de tien mensen te vaccineren. Dit betekent dat als er niet snel iets verandert, het jaren zal duren om de wereldwijde immuniteit te bereiken die een einde zou maken aan de pandemie.
Ondanks hun mooie beloften hebben de rijke landen het beschikbare aanbod van vaccins gemonopoliseerd voordat het eerlijk verdeeld kan worden. Een kleine groep landen, die slechts 14% van de wereldbevolking vertegenwoordigen, hebben 53% van alle vaccins voor zichzelf gereserveerd. In de Europese Unie kunnen we tegen het einde van 2021 drie vaccins aanbieden aan elke burger. Ondertussen saboteren diezelfde landen een belangrijk voorstel van de Wereldhandelsorganisatie om de wereldwijde productie van vaccins te verhogen. Hiermee vertellen de rijke landen de wereld in feite dat ze de winsten van de farmaceutische industrie boven een snelle oplossing voor de pandemie stellen.
We kunnen deze crisis niet stoppen door alleen de bevolking van rijke landen te vaccineren. De pandemie is per definitie een wereldwijd probleem en zolang het coronavirus in bepaalde landen welig tiert, zijn zelfs landen met een hoge vaccinatiegraad kwetsbaar. De uitspraak van VN-baas António Guterres dat “niemand veilig is totdat iedereen veilig is” is geen loze kreet, maar een waarschuwing op basis van wetenschappelijke gegevens. Vaccinatienationalisme is slecht voor de gezondheid en slecht voor onze economie. Wetenschappers voorspellen twee keer zoveel sterfgevallen en een economische kostenpost van 9000 miljard dollar. De vraag is dus aan welke kant van de geschiedenis mevrouw Von der Leyen wil staan. Het is de hoogste tijd dat de EU van toon verandert en zich aansluit bij de oproep om vaccins tot een wereldwijd publiek goed te maken. Dit is niet alleen de meest effectieve oplossing, maar ook de eerlijkste.
