Allyson Pollock is een activist, arts en onderzoeker op het gebied van volksgezondheid. We hadden het geluk haar te ontmoeten tijdens de vorige editie van ManiFiesta. Hoe is Allyson een activist geworden? Ze weet het niet meer. « Als arts in openbare ziekenhuizen zie je zoveel ongelijkheid dat je geen andere keuze hebt.« .
Viva Salud: Hey Allyson, eind 2022 en in de eerste maanden van 2023 was er in het Verenigd Koninkrijk een enorme golf van stakingen en protesten door zorgverleners. Waarom gingen ze de straat op? En hebben ze gekregen wat ze wilden?
Er valt geen overwinning te vieren na deze stakingen. Het zorgpersoneel staakt omdat hun salarissen niet zijn meegegroeid met de inflatie, waardoor hun koopkracht uiteindelijk is gedaald. Bovendien zijn de arbeidsomstandigheden erg slecht. Er wordt meer goedkoop personeel aangeworven dan ervaren personeel. En dan is er nog de werkdruk, die voortdurend verandert, waardoor salarisverhogingen nooit voor de lange termijn zijn.
Ons nationale gezondheidszorgsysteem, de NHS*, wordt beetje bij beetje afgebroken en geprivatiseerd... Maar nee: de regering doet niet echt iets om deze ineenstorting van ons gezondheidszorgsysteem aan te pakken.
| Wat is de NHS*? NHS staat voor Nationale gezondheidsdienst (nationale gezondheidsdienst). Dit zijn medische diensten die door de overheid worden betaald en die iedereen die in het Verenigd Koninkrijk woont kan gebruiken zonder de volledige kosten te hoeven betalen. De meeste van deze diensten worden betaald met belastinggeld. |
De privatisering van de gezondheidszorg is een wereldwijd probleem. In hoeverre is de National Health Service (NHS – het openbare gezondheidszorgsysteem van het Verenigd Koninkrijk) in commerciële handen gevallen?
Het is lastig om dit fenomeen te meten, omdat de regering geen gegevens over privatisering deelt. We weten wel dat er voor tientallen miljarden ponden aan contracten naar de privésector gaan om diensten te leveren die vroeger door de NHS werden gedaan. Tegenwoordig wordt de helft van alle knie-, heup- en staaroperaties gedaan onder contract met de NHS.
Dit systeem lijkt erg op dat van de Verenigde Staten: de overheid betaalt, maar levert zelf geen diensten. Een steeds groter deel van de NHS wordt uitbesteed en geprivatiseerd. De verantwoordelijkheid van de NHS zelf wordt dus steeds kleiner.
Hoe beïnvloeden privatisering en commercialisering van de gezondheidszorg de werknemers in de gezondheidszorg?
Zodra je begint met privatiseren, worden de verschillende gezondheidsdiensten versnipperd en vallen ze uit elkaar. Er wordt ook steeds meer geld uit het systeem gehaald, ten gunste van aandeelhouders, investeerders en marktkosten, wat betekent dat het personeel veel minder geld krijgt. Vroeger ging 80 of 90 procent van het budget naar personeel, maar nu is dat maar 50 of 60 procent. En we weten allemaal dat personeel nodig is om de gezondheidszorg goed te laten werken.
“Van zorg op gemeenschapsniveau tot ondersteuning in ziekenhuizen, van infectieziekten tot inclusie van personen met een beperking –onze diversiteit, samen met die van onze partners, is onze kracht in het bijdragen aan brede en inclusieve strategieën voor het versterken van gezondheidssystemen”, Filip Sere, coördinator van de Health Impact Coalition. Zodra je begint met privatiseren, worden de verschillende gezondheidsdiensten versnipperd en vallen ze uit elkaar. Er wordt ook steeds meer geld uit het systeem gehaald, wat goed is voor aandeelhouders en investeerders, maar betekent dat het personeel veel minder geld krijgt.
Allyson Pollock, activiste, onderzoekster op het gebied van volksgezondheid en arts
Veel EU-landen hebben te maken met een tekort aan zorgpersoneel. Ze proberen nu mensen van over de hele wereld aan te trekken om de gaten op te vullen. Wat vind jij daarvan?
Dat is een vergissing. Heeft België dan niks geleerd van wat het in Congo heeft gedaan? Vroeger ging het om mineralen, nu gaat het om mensen. De landen met een gemiddeld of laag inkomen waar deze mensen worden gerekruteerd, geven veel geld uit om personeel op te leiden en worden vervolgens bestolen. Bijna alle Europese landen doen hetzelfde, in plaats van te investeren in de uitbouw van onze diensten en de opleiding van onze artsen.. De particuliere markt is niet geïnteresseerd in het leveren van geschoolde arbeidskrachten of het voldoen aan de behoeften van zorgverleners en patiënten. Een openbaar gezondheidszorgsysteem voorziet echter prima in al deze behoeften.
Hoe los je de wereldwijde crisis van het tekort aan zorgpersoneel op?
We moeten lokaal beginnen. We moeten nee beginnen zeggen. We moeten beginnen met het versterken van de capaciteiten van onze eigen arbeidskrachten en investeren in onderwijs. We moeten ook investeren in het systeem, en niet alleen financieel. Soms wordt geld op de verkeerde plek geïnvesteerd en moeten de investeringen worden herzien. In België, net als in veel andere landen, zien we dat er te veel behandeld en gediagnosticeerd wordt, terwijl er aan de andere kant mensen zijn die geen toegang hebben tot medicijnen of behandelingen.
«Leiders zeggen dat privatisering alles zal oplossen. Het zal een tijdje duren om hen en de mensen te laten zien dat dat niet zo is.
Allyson Pollock, activiste, onderzoekster op het gebied van volksgezondheid en arts
Het is soms lastig om optimistisch te blijven. Waar haal je hoop vandaan?
Van jullie. Van jullie generatie, de jonge generatie. Mijn generatie had alles. We kregen gratis onderwijs, gratis gezondheidszorg, we hadden alles en we zijn egoïstisch geworden. Onze hoop is gevestigd op jullie generatie, die het meest te lijden heeft. We hebben niet dezelfde onzekerheid op het gebied van werk en huisvesting meegemaakt, noch dezelfde inflatie. Wat me hoop geeft, is dat jullie generatie de straat opgaat en haar zorgen laat horen. Leiders zeggen dat privatisering alles zal oplossen. Het zal een lang proces zijn om hen en de mensen te laten zien dat dit niet zo is.
- Meer info vind je hier:, Doe mee met onze actie Laten we goed voor de zorgverleners zorgen
