Het recht op gezondheid in Congo
DR Congo is rijk aan natuurlijke hulpbronnen, maar toch leeft de Congolese bevolking in extreme armoede, wat een directe impact heeft op hun levensomstandigheden en gezondheid. 75 % van de Congolezen leeft onder de armoedegrens en 28 miljoen Congolezen hebben te maken met acute voedselonzekerheid, waaronder 4,75 miljoen kinderen jonger dan 5 jaar die lijden of dreigen te lijden aan acute ondervoeding.
Maar waarom bevindt een van de rijkste landen ter wereld zich in deze situatie?
De rampzalige situatie in het oosten van DR Congo
Al bijna dertig jaar richt een oorlog, gedreven door een onverzadigbare honger naar mineralen en winst, verwoesting aan in het oosten van DR Congo. Maar sinds januari 2025 is de situatie in een alarmerend tempo verslechterd. Rebellengroepen bezetten het grootste deel van het grondgebied in het oosten, waar de mensenrechten dagelijks worden geschonden.
Gezondheidswerkers die de moed hebben om mensenrechtenschendingen aan te klagen, zijn het doelwit van de rebellen. Ondanks bedreigingen en moorden blijven lokale organisaties het recht op gezondheid verdedigen in een context van extreem geweld, permanente onveiligheid en instabiliteit. Maar ze blijven aanwezig. Ze organiseren, verzorgen, vormen en sensibiliseren de gemeenschappen.
In de andere regio's van DR Congo die niet door de oorlog zijn getroffen, wordt het recht op gezondheid nog steeds bedreigd. De toegang tot drinkwater en gezondheidszorg is zeer beperkt. Het zijn vooral plattelandsgebieden en stedelijke volkswijken die door de overheid worden verwaarloosd. Tijdens hevige regenval leidt erosie van wegen vaak tot de vorming van plassen waarin muggen zich voortplanten, waardoor dodelijke ziekten zoals malaria worden verspreid.
Het is belangrijk om concrete actie te ondernemen door lokale organisaties te steunen die elke dag ter plaatse vechten om de Congolese bevolking te beschermen en te steunen. Steun lokale initiatieven.
Onze Congolese partners
Étoile du Sud (EDS) is een Congolese ngo die in 2004 is opgericht om het recht op gezondheid te verdedigen. Het doel van de NGO is om mensen die in volkswijken wonen bewust te maken van het recht op gezondheid. EDS bevordert de participatie en empowerment van de gemeenschap door steun te verlenen aan Volksgezondheidscomités (PHC's) in verschillende provincies van Congo (Kinshasa, Katanga, Noord-Kivu, Zuid-Kivu en Maniema).
Deze comités organiseren de bevolking en zorgen voor gezondheidsvoorlichting, preventie en de aanpak van gezondheidsproblemen in de wijken waar ze wonen. Hun doel is om mensen te organiseren zodat ze hun sociale aspiraties kunnen uiten en kunnen eisen dat er meer aandacht wordt besteed aan hun gezondheidsbehoeften.
Étoile du Sud en Viva Salud zijn partners sinds 2008.
Voorbeelden van concrete acties door Étoile du Sud in het oosten van DR Congo:
EDS voerde een grote bewustwordingscampagne over het MPOX-virus in vijf kampen voor ontheemden in Goma, Nyiragongo en Beni. Voor dit initiatief werden 30 facilitators gemobiliseerd, die bewustzijn creëerden onder bijna 1.800 mensen, voornamelijk vrouwen, die in deze kampen worden beschouwd als de steunpilaren van het voortbestaan van het gezin.
In de plattelandsgemeenten Kazebere en Batangi Mbumbi zijn twee inclusieve agrarische gezondheidscomités opgezet na een training voor gemeenschapsleiders.
In het Mabanga district van Goma heeft de lokale dynamiek regelmatige hulp voor ontheemden opzetten, voedsel en kleding verstrekken aan kwetsbare mensen, waaronder zwangere vrouwen en kinderen.
Een workshop over misbruiken in de ambachtelijke mijnbouwsector maakte het ook mogelijk om het geweld tegen vrouwen en kinderen aan te klagen en riep op tot een grotere betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld.
Si Jeunesse Savait (SJS) is een Congolese vereniging van jonge feministen, opgericht in 2001. SJS werkt voornamelijk in Kinshasa.
Hun missie is het promoten en beschermen van mensenrechten, het uitvoeren van onderzoek, het verlenen van diensten en het empoweren van alle adolescenten en jongeren, met name meisjes en seksuele minderheden, door middel van capaciteitsopbouw en financiële onafhankelijkheid in stedelijke en peri-urbane gebieden van DR Congo.
SJS wil het leiderschap van al deze jongeren versterken zodat ze voor zichzelf kunnen opkomen in hun eigen omgeving.
Hun acties bestrijken drie gebieden: Seksuele en Reproductieve Gezondheidsrechten; Informatie- en Communicatietechnologieën (ICT); Ondernemerschap en Economische Rechtvaardigheid.
De activiteiten omvatten bewustmaking van de gemeenschap, training, pleitbezorging, uitwisselingen over de invloed van ICT op het leven van vrouwen en meisjes en mentorschap van jongeren door middel van peer educators.
Si Jeunesse Savait en Viva Salud zijn partners sinds 2022.
Voorbeelden van concrete acties door Si Jeunesse Savait :
SJS organiseerde samen met negen gezondheidscentra discussieworkshops over het verbeteren van het openbare gezondheidszorgsysteem, waarbij een groot aantal belanghebbenden aanwezig was. professionals: dokters, verloskundigen en verpleegkundigen. Deze ontmoetingen hebben geholpen om alternatieve, meer inclusieve manieren te bedenken om beter rekening te houden met de rechten en beter in te spelen op de behoeften van de bevolking.
SJS heeft ook een workshop gehouden met nationale gezondheidsautoriteiten over schendingen van vrouwenrechten in het gezondheidssysteem. Dit initiatief versterkte de legitimiteit van de organisatie bij overheidsinstellingen, die zijn waardevolle bondgenoten geworden in de strijd voor betere werkomstandigheden voor werkers in de gezondheidszorg. Deze constructieve discussies hebben vrouwelijke zorgverleners die slachtoffer zijn van geweld ook aangemoedigd om hun stem te laten horen.
NAAR EEN GEMEENSCHAPPELIJK DOEL
Samen willen we de sociale beweging voor het recht op gezondheid sterker maken. Op dit moment hebben onze partners, Si Jeunesse Savait en Étoile du Sud, jouw steun nodig om hun belangrijke werk te kunnen blijven doen. Ze nemen geen genoegen met noodmaatregelen: ze leggen de basis voor een eerlijk gezondheidszorgsysteem dat voor iedereen toegankelijk is, zelfs in oorlogstijd.
