Een Cubaans antiviraal medicijn heeft in\nChina bewezen effectief te zijn bij de behandeling van pati\u00ebnten met het coronavirus. Wat\nhoudt dit precies in? Hoe is Cuba erin geslaagd om al\ndecennia lang een pionier te zijn op het gebied van biotechnologische innovatie?\nEven wat uitleg\u2026<\/p>\n\n\n\n
Onder de 30 medicijnen die door de\nChinese Nationale Gezondheidscommissie zijn geselecteerd om het coronavirus te bestrijden, zit\nook een Cubaans antiviraal middel: Interferon Alfa 2b. Dit\nmedicijn wordt sinds 2003 in China geproduceerd door het\nCubaanse-Chinese onderneming ChangHeber.<\/p>\n\n\n\n
Meer dan 1.500 Chinezen zijn met dit product succesvol behandeld<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
Interferon Alfa 2b heeft bewezen effectief te zijn tegen\nvirussen met kenmerken die lijken op die van\nCovid-19. Dit medicijn helpt complicaties en\nverergering van de symptomen bij pati\u00ebnten te voorkomen. Het is dus\ngeen vaccin, maar een medicijn dat de\nernst van de ziekte vermindert. Tot nu toe zijn meer dan 1 500\nChinezen zijn met dit middel succesvol behandeld. Meer dan 15\nlanden hebben Cuba al gevraagd of ze dit\nmedicijn mogen gebruiken, dat al in Venezuela, Panama en Costa\nRica wordt ingezet.<\/p>\n\n\n\n
Hoe is Cuba erin geslaagd om\nzo\u2019n medicijn te ontwikkelen?<\/h3>\n\n\n\n
Het in Cuba ontwikkelde medicijn laat zien hoe ver\nde biotechnologische industrie op het eiland al is. In 1981 heeft Cuba\nvoor het eerst interferonen ontwikkeld en gebruikt\n(eiwitten die van nature door de cellen van ons\nimmuunsysteem worden aangemaakt) om een dodelijke uitbraak van het\ndenguevirus te stoppen. Na deze positieve ervaring heeft Cuba een\nbiotechnologische industrie opgezet die tot de wereldtop behoort.<\/p>\n\n\n\n
Interferonen werden voor het eerst ontdekt in\neen laboratorium in Londen aan het eind van de jaren \u201950. In de jaren\n\u201970 zette de Amerikaanse oncoloog (kankerspecialist) Randolph\nClark Lee het onderzoek hiernaar weer opgepakt. Toen, onder\nde Amerikaanse president Jimmy Carter, de relaties tussen de VS en\nCuba een beetje beter werden, ging dr. Clark Lee\nnaar Cuba, waar hij Fidel Castro ontmoette en hem ervan overtuigde\ndat interferon een veelbelovend nieuw medicijn was. De\nCubanen leerden het toen al snel zelf te maken, in\ngrote hoeveelheden.<\/p>\n\n\n\n
Net op tijd\u2026 Want een paar weken later werd Cuba\ngetroffen door een dengue-epidemie, een potentieel\ndodelijke ziekte die door muggen wordt overgedragen en die tot dan toe nog niet voorkwam op\nhet Amerikaanse continent. De epidemie trof 340.000 Cubanen\nen kostte 180 mensen het leven, waaronder 101 kinderen. Het\nCubaanse ministerie van Volksgezondheid zette onmiddellijk het\nlokaal geproduceerde interferon in om de dengue-epidemie in te\ndammen, waardoor het aantal sterfgevallen drastisch daalde. Het land heeft\nmeteen de grootste antivirale campagne met interferon\nter wereld gelanceerd.<\/p>\n\n\n\n
Waarom is Cuba zo goed in\nbiotechnologie?<\/h3>\n\n\n\n
Vanaf het begin van de Cubaanse revolutie (1959) heeft de regering\nenorm ge\u00efnvesteerd in gezondheidszorg en onderwijs.\nGezien de steeds strengere Amerikaanse blokkade tegen Cuba was het\neen prioriteit om de Cubaanse bevolking te voorzien van zoveel\nmogelijk in Cuba geproduceerde medicijnen. In de nieuwe\nlaboratoria en onderzoekscentra werd prioriteit gegeven\naan projecten die gericht waren op het vinden van behandelingen voor ziekten\nwaar de Cubaanse bevolking last van had. Zo kwam de ontwikkeling\nvan de Cubaanse farmaceutische en biotechnologische industrie\nin een stroomversnelling. Vandaag de dag worden 569 van de 857 producten op de\nCubaanse lijst van medicijnen die zijn goedgekeurd voor gebruik\nbinnen het nationale gezondheidszorgsysteem, in eigen land\ngeproduceerd.<\/p>\n\n\n\n
Cubaanse onderzoekers zijn sneller (en effici\u00ebnter) dan GlaxoSmithKline (GSK)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
Laten we het nog eens hebben over het Cubaanse interferon. Toen de\ndengue-epidemie eenmaal onder controle was, organiseerde Cuba talrijke congressen die\nal snel internationale aandacht trokken. Overtuigd\nvan haar vermogen om bij te dragen aan een sterke volksgezondheid en van\nhet strategische belang van wetenschappelijke innovatie op\nmedisch gebied, richtte de Cubaanse regering in 1981 het Frente biol\u00f3gico\n(\u00abbiologisch front\u00bb) op om deze\nsector te ontwikkelen. Cubaanse wetenschappers zijn naar het buitenland gegaan om\nte studeren, vooral in de Sovjet-Unie, maar ook in\nwesterse landen. In hun onderzoek richtten ze zich op\ninnovatie door experimenten te doen met het klonen van\ninterferon. Eind jaren tachtig waren de Cubanen\nde eersten die een alternatieve methode ontdekten om\ninterferon te produceren, die geschikt was voor massaproductie. Zo ontstond\nAlfa 2b was geboren. Tot groot ongenoegen van het Noord-Amerikaanse bedrijf\nGlaxoSmithKline (GSK), dat ook onderzoek deed naar dit\nonderwerp.<\/p>\n\n\n\n
Hoe is de Cubaanse biotechnologische industrie\ngeorganiseerd?<\/h3>\n\n\n\n
In 1960 werden alle farmaceutische bedrijven in Cuba, zowel\nbuitenlandse als binnenlandse, genationaliseerd. De nieuwe\nregering nam de eigendommen, grond en\nactiva van de farmaceutische industrie over, die in de loop der jaren een aantal\nveranderingen heeft ondergaan. In 2012 werd BioCubaFarma\nopgericht als co\u00f6rdinerend agentschap dat toezicht houdt op de 31\nproductie- en onderzoeks- en ontwikkelingslocaties (R&D) in de\nfarmaceutische en biotechnologische sector.<\/p>\n\n\n\n
De Cubaanse regering heeft het internationaal gerenommeerde Centrum voor Genetische Ingenieurswetenschappen en\nBiotechnologie (CIGB) in de\njaren 80 opgericht. Dit onderzoekscentrum omvat de volledige\nwetenschappelijke cyclus, van het eerste onderzoek tot de productie en\nverkoop van medicijnen. Het is in de eerste plaats bedoeld om\nbetaalbare medicijnen te maken voor de Cubaanse openbare\ngezondheidszorg. Toch worden sommige producten op de markt gebracht, zodat\nhet centrum zijn eigen onderzoek kan financieren. Cuba exporteert\nmomenteel farmaceutische en biotechnologische producten naar\nzo\u2019n vijftig landen. De biotechnologie-industrie\ndraagt jaarlijks meer dan 500 miljoen\ndollar bij aan de Cubaanse economie. De CIGB heeft meer dan 100 miljoen dollar\nverdiend dankzij de export van zijn producten en knowhow.<\/p>\n\n\n\n
Gezondheid gaat voor winst<\/h3>\n\n\n\n
In het Westen zijn het de commerci\u00eble belangen van\nmultinationals die bepalen welke medicijnen worden ontwikkeld en geproduceerd\n. Of dat ermee wordt gestopt als ze geen\ndirecte winstperspectieven bieden. In Cuba daarentegen worden producten pas\nontwikkeld als ze voorzien in de gezondheidsbehoeften van de\nCubanen.<\/p>\n\n\n\n
De winst wordt ge\u00efnvesteerd om de gratis en hoogwaardige openbare gezondheidszorg voor iedereen in Cuba te behouden<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
Dat heeft nog een extra voordeel: wat de\nCubaanse wetenschappers voor hun binnenlandse markt ontwikkelen,\nkomt ook ten goede aan de meer dan vijf miljard mensen in de\nwereld die zich de meeste\nmedicijnen van de traditionele farmaceutische bedrijven gewoonweg niet kunnen veroorloven. Zelfs bij\nde commerci\u00eble verkoop van hoogwaardige farmaceutische producten\nin het buitenland hanteert Cuba solidaire prijzen. De winst\ndie Cuba ontvangt, belandt niet in de zakken van CEO\u2019s en\naandeelhouders, maar wordt ge\u00efnvesteerd om de gratis toegang tot en\nde kwaliteit van de openbare gezondheidszorg voor iedereen in Cuba te behouden.<\/p>\n\n\n\n
De wereldberoemde Cubaanse biotechnologiesector\nspeelt een steeds belangrijkere rol, zowel voor de volksgezondheid\nals in het nationale plan voor economische ontwikkeling van\nCuba. En, zoals we zien bij de huidige coronacrisis,\nspeelt deze sector ook een sleutelrol in de strijd tegen de\ncoronapandemie (een epidemie die op grote schaal voorkomt op \u00e9\u00e9n of meerdere\ncontinenten), zowel in China als elders.<\/p>\n\n\n\n
Isabelle Vanbrabant, voorzitter van Cubanismo.be<\/a> <\/em><\/p>\n\n\n\n