Begin februari had al meer dan een kwart van de Israëlische bevolking de twee doses vaccin tegen het coronavirus gekregen. Maar miljoenen Palestijnen in de bezette gebieden zijn hiervan uitgesloten. Opnieuw worden ze behandeld als tweederangsburgers.
«Hoe Israël wereldleider werd op het gebied van vaccinatie», was de kop. De Morgen. Geen enkel ander land heeft zijn bevolking zo snel gevaccineerd. Als alles volgens plan verloopt, hebben alle Israëlische burgers half april minstens één injectie gekregen. Maar hoe zit het met het Palestijnse volk, dat al tientallen jaren onder de illegale Israëlische bezetting leeft?
«Ze stelen onze gezondheid»
Terwijl 750.000 Israëlische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever een injectie krijgen, kunnen de Palestijnen alleen maar toekijken. Zij krijgen geen vaccin. Zowel in Gaza als op de Westelijke Jordaanoever zijn ze volledig uitgesloten van de vaccinatiecampagne. Ze zijn afhankelijk van het Covax-programma van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Dit programma is zeer onvolmaakt. Het budget is belachelijk laag en de eerste vaccinaties zullen waarschijnlijk pas na de zomer beginnen.
«Dit is de ergste vorm van apartheid, het bestond niet eens in Zuid-Afrika,» zegt Mustapha Barghouti, een Palestijnse arts en coördinator van het Covid-team. In de gevangenissen worden alle Israëlische bewakers en gevangenen gevaccineerd, maar niet de Palestijnse gevangenen. In een stad op de Westelijke Jordaanoever worden de illegale kolonisten gevaccineerd, maar niet de inwoners van de naburige Palestijnse steden en gemeenschappen. Ze stelen niet alleen ons land, ons inkomen en onze economie, nu stelen ze zelfs onze gezondheid."
Medische apartheid en militaire bezetting
Door Palestijnen in de bezette gebieden vaccins te weigeren, laat Israël opnieuw zijn ware gezicht zien. Volgens Israëls grootste mensenrechtenorganisatie B'Tselem: «Er is geen enkele vierkante centimeter in het gebied onder Israëlische controle waar een Palestijn en een Jood gelijk zijn.» Israël is geen democratie, maar een regime dat de ene bevolkingsgroep boven de andere plaatst. De gevolgen voor het dagelijks leven van de Palestijnen zijn enorm.
Op de Westelijke Jordaanoever is de Palestijnse Autoriteit verantwoordelijk voor 38 % van het bezette gebied. Palestijnen kunnen bijvoorbeeld niet zomaar van punt A naar punt B reizen; daar hebben ze vaak toestemming van het Israëlische leger voor nodig. Bovendien maken de meer dan 600 militaire controleposten de Westelijke Jordaanoever tot een ondoordringbaar labyrint. Israëlische kolonisten hoeven zich hier geen zorgen over te maken. Zij hebben hun eigen wegen, die verboden terrein zijn voor Palestijnen.
Het apartheidssysteem en de bezetting zijn de belangrijkste obstakels voor Palestijnen om een arts te zien of een behandeling in het ziekenhuis te krijgen. Een Palestijnse vrouw met borstkanker weet niet of ze de chemotherapie krijgt die haar leven zou kunnen redden. Ambulances mogen vaak niet door de checkpoints en sommige patiënten overleven de reis niet. In 2018 overleed een 9-jarig Palestijns meisje onderweg naar het ziekenhuis. De ambulance was anderhalf uur lang opgehouden door Israëlische soldaten.
Een verwoest gezondheidszorgsysteem
De Palestijnse gezondheidszorg wordt al tientallen jaren opzettelijk verwaarloosd. Ze is volledig afhankelijk van de beslissingen van de Israëlische bezettingsmacht. De Palestijnse Autoriteit kan geen nieuwe ziekenhuizen bouwen zonder Israëlische toestemming. Aan het begin van de coronaviruscrisis nam Israël nog steeds de tenten in beslag die werden gebruikt als noodhospitaal voor Palestijnse Covid-19 patiënten.
In de Gazastrook is de situatie dramatisch: 2,2 miljoen Palestijnen leven in gevangenissen in de open lucht, terwijl het coronavirus zich blijft verspreiden. Door de Israëlische blokkade zijn maskers, beademingsapparatuur en medicijnen slechts beperkt beschikbaar.
De gezondheidszorg in Gaza is gedeeltelijk verwoest door de regelmatige militaire operaties van Israël. In 2014 bombardeerde het Israëlische leger een ziekenhuis met 80 bedden. In augustus 2020 stopte het met de levering van brandstof aan de enige elektriciteitscentrale van de Gazastrook. Er was nauwelijks 4 uur elektriciteit per dag. Sommige gezondheidscentra moesten hun deuren sluiten en konden hun patiënten niet meer behandelen.
Verspreid de liefde, niet het virus
Volgens Israël is de Palestijnse Autoriteit verantwoordelijk voor de gezondheidszorg in de bezette Palestijnse gebieden. Maar volgens de Conventie van Genève heeft Israël als bezettingsmacht de plicht om de gezondheidszorg in de bezette gebieden te garanderen, zelfs als er een besmettelijke ziekte uitbreekt. Daarom moet Israël de Palestijnen in de bezette gebieden vaccineren.
Gelukkig laten de Palestijnen het er niet bij zitten. In de bezette gebieden nemen burgers en gezondheidsorganisaties het heft in eigen handen. Zoals het geval is bij de Unie van Gezondheidswerkcomités, een partnerorganisatie van de Belgische NGO Viva Salud. Het organiseert voedselhulp, deelt maskers uit, bezoekt kwetsbare mensen en houdt voorlichtingscampagnes over het coronavirus voor het grote publiek. Het is een essentiële schakel in de strijd tegen de pandemie en de Israëlische bezetting.
Artikel door Jasper Thys, gepubliceerd in het tijdschrift In solidariteit (Maart-april 2021)
