Van vrijwilliger tot internationale spreekbuis
Sama werkte voor het eerst voor AWDA in 2022, toen ze nog in Gaza woonde, als vrijwillig projectcoördinator en als mediacoördinator. Toen de genocide begon, voelde ze de drang om opnieuw bij te dragen — ondanks de afstand. “Het is het minste wat ik kan doen voor mijn volk,” zegt ze.
Vanuit België vertaalt ze AWDA’s materiaal van het Arabisch naar het Engels: noodoproepen, videoboodschappen, projectdocumenten. Ze fungeert ook als focaal punt tussen Gaza en de buitenwereld, want het team op het terrein kan niet altijd zelf publiceren of communiceren door het gebrek aan internet en elektriciteit. “Soms sturen ze me gewoon een berichtje. Omdat ik hier internet heb, kan ik publiceren wat zij willen.”
Ze onderhoudt ook contacten met donors en partnerorganisaties, en bezocht dus ook Viva Salud.. Haar rol is breed en continu: er is geen vast uurrooster wanneer een ziekenhuis ‘s nachts wordt aangevallen of wanneer een noodoproep moet gepubliceerd worden.
AWDA: veel meer dan een ziekenhuis
AWDA is voor veel mensen in Gaza synoniem met gezondheidszorg, maar de organisatie doet veel meer dan dat.
Voor de genocide had AWDA twee ziekenhuizen en dertien centra, 6 medische en zeven gemeenschapscentra. Het grootste ziekenhuis, Nuseirat in het midden van de Gazastrook, werd via de bouw van een veldhospitaal uitgebreid van 17 naar 130 bedden op de spoedafdeling, en er zijn plannen voor verdere uitbreiding naar 200.
In het noorden van Gaza, waar alle ziekenhuizen verwoest of onbereikbaar zijn, probeert Awda de medische leemte op te vullen via negen eerstelijnszorgcentra en gemeenschapscentra, met plannen voor uitbreiding naar twaalf. “Mensen keren terug naar hun wijk. Niet naar hun huis — hun huis bestaat niet meer. Ze zetten een tent op het puin. Ze hebben zorg nodig, maar moeten kilometers stappen om die te vinden.”
Naast medische zorg biedt AWDA ook psychosociale begeleiding voor kinderen en vrouwen, trainingen voor vrouwen die wachten op kleine chirurgische ingrepen die nergens meer worden uitgevoerd zodat ze ze zelf kunnen uitvoeren, onderwijs via een project met Relief International dat momenteel 400 leerlingen bereikt, en binnenkort ook opvang voor kinderen zonder ouders. “Ze zijn geen nummers. Ze zijn mensen met een verhaal, met noden. We luisteren eerst, dan zoeken we naar wat echt helpt — soms is dat tekenen of spelen, soms is het een tent of voedsel.”
En dan is er het radioproject: een nieuw initiatief voor 2026 waarmee AWDA gratis medisch advies, educatieve programma’s en psychosociale ondersteuning wil aanbieden via de radio — zodat mensen ook vanuit hun tent toegang hebben tot informatie en zorg.
De situatie vandaag: een staakt-het-vuren lost niets op
Er is officieel een staakt-het-vuren, maar in het ziekenhuis van AWDA merken ze daar weinig van. Er komen nog steeds gewonde mensen binnen — mensen die werden beschoten toen ze naar huis terugkeerden, mensen die gewond raakten bij een nieuwe aanval, of mensen die gewond raakten doordat hun tent instortte door de regen en wind.
De hongersnood blijft reëel. Israël laat enkel chips, chocolade en frisdrank toe — geen voedzaam voedsel. Kinderen met ondervoeding worden nog steeds opgenomen. Mensen drinken water waarvan ze niet weten of het veilig is — het enige water dat er is. Nierziekten zijn een groeiend probleem. Vrouwen koken boven open vuur, rapen hout van de straat, en lopen verbrandingen op.
Medische apparatuur en chirurgisch materiaal geraken nauwelijks binnen. Wat toekomt, doet dat niet regelmatig en enkel via internationale organisaties zoals de WHO. Gespecialiseerde zorg, voor wonden die soms twaalf keer per dag verzorgd moeten worden, voor oogheelkunde, dermatologie, diabetes, bestaat nauwelijks.
Werken onder extreme druk: over trauma en doorzetten
Hoe houden de medewerkers van AWDA dit vol? Sama denkt even na. “Als Palestijn weet je dat je niets kunt veranderen aan de realiteit waar je op dat moment in zit. Je zenuwstelsel went aan de druk. Je realiseert je niet echt wat er met je gebeurt, wat je ziet — zolang je maar blijft werken.”
Ze vertelt over een arts uit Valencia die tijdens de genocide in Gaza werkte. Hij spreekt er nauwelijks meer over. Het is een trauma. Maar de artsen in Gaza zelf — zij werken nog steeds, drie jaar lang, zonder te stoppen. Pas nu, nu er een luwte is, beginnen sommigen te beseffen wat ze hebben meegemaakt. “Plotseling missen ze mensen. Missen ze hun thuis. Hun zenuwstelsel stond als het ware op standby. Maar er was geen andere keuze. Veel artsen werden verwond, gedood, of opgepakt. Er zijn er gewoon niet genoeg meer.”
Na de genocide zullen de medewerkers van AWDA zelf ook psychosociale steun nodig hebben en medische delegaties die gespecialiseerde ingrepen kunnen uitvoeren die al te lang uitgesteld werden.
Wat internationale solidariteit concreet betekent
Sama is duidelijk over wat ze vraagt van mensen buiten Gaza. Niet in vage termen, maar concreet:
- Blijf spreken over Palestina. In de media lijkt het alsof het voorbij is. Het is niet voorbij. De mensen in Gaza zijn nog niet veilig, maar de rest van de wereld dreigt hen te vergeten.
- Doneer. Alles in Gaza kost het dubbele of het drievoudige van voor de genocide. AWDA moet letterlijk alles opnieuw opbouwen, vanaf nul.
- Wees een luidspreker voor AWDA. Help de verhalen verspreiden van mensen die zelf geen groot bereik hebben.
- Boycot. Economische druk werkt.
Wil je zelf AWDA steunen? Dat kan! Doe een gift, bestel het boek en huur de fototentoonstelling, of organiseer zelf een actie voor AWDA.
