Marie-Agnes Gilot werkt bij de Centrale nationale des employés (CNE) voor de niet-commerciële sectoren. Ze is vooral actief in het Europese netwerk tegen de commercialisering van de gezondheidszorg. We vroegen haar naar de positie van de vakbonden in de campagne No Profit on Pandemics.
Waarom steunen de Belgische vakbonden het Europese burgerinitiatief No Profit on Pandemics?
«Wij zijn duidelijk voorstander van gezondheidszorg die voor iedereen toegankelijk is. Gezondheid in de globale betekenis van het woord, die rekening houdt met alle determinanten van gezondheid. Dit is het doel van het werk van het Europees Netwerk ter bestrijding van de commercialisering van de gezondheidszorg en van de CNE binnen dit netwerk.
Als spelers in de gezondheidszorg proberen we vooruitgang te boeken, zodat de hele wereldbevolking toegang heeft tot het vaccin dat nodig is om de pandemie te overwinnen. De strijd om patenten op te heffen is een integraal onderdeel van deze aanpak.
Het idee is om te vechten tegen neoliberaal beleid, waarbij «wie het geld heeft overal toegang toe heeft en jammer voor de anderen». Het is duidelijk een vakbondsstrijd die past in ons project voor een meer inclusieve, egalitaire en participatieve samenleving op alle niveaus en in alle sectoren. Hoewel ik spreek namens de CNE, denk ik dat de andere Belgische vakbonden in grote lijnen achter deze ideeën staan.»
Hoe stimuleren vakbonden deze campagne? Welke rol spelen vakbondsactivisten?
«Elk jaar op 7 april, Wereldgezondheidsdag, voert het Europese netwerk actie tegen de commercialisering van gezondheid. Dit jaar leek het ons logisch om steun te geven aan Het Europese burgerinitiatief Geen winst op de pandemie.
Op vakbondsniveau hebben we geprobeerd de campagne in zorginstellingen te promoten. De essentiële rol van activisten is om werknemers, al dan niet aangesloten, en ook gebruikers te informeren. Het doel is om de informatie zo breed mogelijk te verspreiden, met name via onze sectorbrochure.
We hadden het personeel gevraagd om stands op te zetten om bezoekers en patiënten te informeren en hen uit te nodigen om het Europees Burgerinitiatief te ondertekenen. Helaas bleek dit te ingewikkeld gezien de gezondheidsnormen in de zorginstellingen. Toch hebben ze bekendheid gegeven aan de campagne. We geven het ook door aan de nationale en internationale instanties waarin we participeren.
We proberen iets positiefs te doen met vervuiling!»
Heeft deze strijd om betaalbare medicijnen langer geduurd dan de pandemie?
«Ja, natuurlijk. Sinds de oprichting van het netwerk in 2012 is dit een belangrijk aandachtspunt. We hebben 6 werkgebieden. Een daarvan is de kwestie van medicijnen en Big Pharma. Je kunt het zien in het netwerkmanifest, geschreven in 2014, waarin we commercialisering aan de kaak stelden en de mechanismen ervan uitlegden.
In 2018 hadden we de toegankelijkheid van geneesmiddelen al centraal gesteld in onze belangrijkste jaarlijkse actie. In het kader van de Tam-Tam campagnes namen mensen de kantoren van Pharma.be over om mensen bewust te maken van het belang van toegang tot geneesmiddelen. het beroemde «Artikel 81», de nogal duistere tekst die Big Pharma beschermt. We hebben ook actie ondernomen voor het Parlement.
In 2019, in de aanloop naar de Europese verkiezingen, hielden we een conferentie in het Parlement. We nodigden parlementsleden uit om te tekenen een beginselverklaring zodat ze zich kunnen inzetten om de commercialisering van gezondheid op Europees niveau aan de kaak te stellen en te bestrijden.
En in 2021 voerden we de campagne No Profit on Pandemics met het Right2Cure platform.
Het is dus iets wat we al een aantal jaren proberen aan de kaak te stellen en te bestrijden.»
Is dit een gezamenlijke strijd met vakbonden uit heel Europa?
«De CNE is lid van EPSU, de Europese federatie van ambtenarenvakbonden. Ook hier werken we aan bewustwording. We proberen de privatisering van de gezondheidszorg systematisch op de vakbondsagenda te krijgen, om collectief in beweging te komen.
De vakbond richt zich vooral op de werkplek en de werknemers. Maar op Europees niveau hebben we het over een breder politiek niveau waarop zowel werknemers als alle burgers invloed kunnen uitoefenen! We weten dat Europa de neiging heeft zich te verschuilen achter zijn gebrek aan competentie op het gebied van gezondheid. Maar dit is aan het veranderen. Met de pandemie is het debat wat opener geworden en het lijkt erop dat de kwestie van de competentie van Europa op het gebied van gezondheid wel eens breder zou kunnen worden getrokken. We zullen dit nauwlettend in de gaten houden.
We moeten dus aan beide kanten tegelijk werken: aan de gezondheid van werknemers en aan de commercialisering van instellingen, maar ook aan gezondheidsbeleid op Europees niveau. En dat is het hele punt van het werk dat we doen op netwerkniveau. We moeten samenwerken met parlementariërs om hun voet tussen de deur te krijgen, zodat gezondheidsaspecten op alle Europese beleidsterreinen worden meegenomen in de discussies. Gezondheid kan niet als iets aparts worden gezien.
Sinds we zijn begonnen, tussen 2013-2014 en nu, hebben we het gevoel dat we erin slagen om impact te hebben. Zelfs als het gaat om de vaccinatiecampagne zijn de politieke lijnen aan het verschuiven. We denken dat het belangrijk is dat vakbonden en verenigingen samenwerken, omdat we het niet alleen kunnen. We moeten onze krachten bundelen!»
Lees ook
Lees andere artikelen en interviews over hetzelfde thema op onze website:
- De pandemie is nog niet voorbij. Laten we het veranderen!
- Minister De Croo, maak van het vaccin een publiek goed
- Had COVAX er maar voor gekozen om het monopolie van Big Pharma te doorbreken, interview met PHM-expert Prasanna Saligram
- Het Westen geïsoleerd over het opheffen van patenten, een interview met Marc Botenga, lid van het Europees Parlement
