Van 22 tot en met 28 mei vindt de World Health Assembly (WHA) plaats. Dat is de Algemene Vergadering van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Onze collega Jasper Thys, beleids- en campagnemedewerker, gaat samen met de Mouvement Populaire pour la Santé naar Genève voor de WHO Watch. In dit interview vertelt hij je er alles over.
Wat is WHO Watch?
“De WHO-Wacht is een initiatief van de People's Health Movement (PHM) waardoor activisten de werking van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) van dichtbij kunnen volgen, zowel tijdens de Algemene Vergadering in mei als tijdens de Raad van Bestuur in januari. Met ons team wonen we de vergaderingen bij en volgen we de debatten. Onder normale omstandigheden ontmoeten we in Genève ook de afgevaardigden van de WHO-lidstaten, maar dit jaar laten de COVID-19-maatregelen dat niet toe. Op basis van onze observaties publiceren we bevindingen en stellen we aanbevelingen op over de belangrijkste agendapunten. Voor WHO Watch werkt het PHM samen met andere organisaties die strijden voor een democratischer gezondheidsbeleid wereldwijd. Het WHO Watch-team bekijkt het werk van de WHO dus met de kritische blik van sociale bewegingen.”
Hoe is de WHO opgebouwd?
“De WHO bestaat uit twee belangrijke bestuursorganen: de Algemene Vergadering en de Raad van Bestuur. De Algemene Vergadering is het besluitvormingsorgaan waarin alle lidstaten vertegenwoordigd zijn. Zij bepaalt het beleid van de WHO, houdt toezicht op de begroting en stelt de algemene richtlijnen vast voor het werk van de directeur-generaal, dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus. De Algemene Vergadering komt elk jaar in mei bijeen. De Raad van Bestuur van de WHO bestaat uit 34 gekozen lidstaten. Hun ambtstermijn is drie jaar. De belangrijkste taak van de Raad van Bestuur is het uitvoeren van de besluiten die door de Algemene Vergadering zijn genomen. De Raad komt elk jaar in januari bijeen.”
Wat staan er dit jaar op de agenda van de WHA?
“De Algemene Vergadering van de WHO duurt een hele week. Er staan ontzettend veel onderwerpen op de agenda. Die omvat een breed scala aan gezondheidsgerelateerde thema’s, zoals de preventie van kanker en diabetes, het opsporen van tuberculose en het aanpakken van het wereldwijde tekort aan zorgpersoneel. Er wordt ook nagedacht over hoe we gezondheidscrises het hoofd kunnen bieden, wat niet onbelangrijk is in tijden van een pandemie. En tot slot bespreken de lidstaten een reeks technische punten. Dat kan bijvoorbeeld gaan over hoe de WHO haar lidstaten beter kan ondersteunen bij hun gezondheidsbeleid, of hoe je de WHO sterker en effectiever kunt maken. De organisatie staat namelijk voor verschillende uitdagingen waardoor ze haar belangrijke rol als leider.”
Hoe kunnen we de WHO sterker maken?
“De WHO heeft een heel breed programma, maar beschikt maar over weinig middelen om dat goed uit te voeren. In de loop der jaren is het budget wel verhoogd, maar er is nog steeds een financieringsprobleem. De bijdragen van de lidstaten maken maar 17% van de totale WHO-begroting uit. De WHO mag zelf kiezen waaraan ze dit deel van de begroting wil besteden. De overige 83% zijn vrije bijdragen, die de WHO niet zomaar kan gebruiken. Donoren, zoals de Bill & Melinda Gates Foundation, bepalen zelf waar hun donatie naartoe gaat. De WHO kan dus niet vrij werken. Bovendien laten sociale bewegingen en organisaties in het veld steeds minder van zich horen binnen de WHO. Ze worden minder betrokken bij de besluitvorming en worden buitengesloten bij belangrijke vergaderingen. Dit is een groot probleem dat dringend moet worden aangepakt. Tijdens onze interventies op de WHA gaan we hierop hameren.”
Wat kun je van de WHA verwachten?
“Op een paar uitzonderingen na zijn de meeste besluiten van de WHO niet bindend voor de lidstaten. Je hoeft dus geen grote koerswijziging te verwachten tijdens de WHA. Toch bepalen de besluiten die tijdens de WHA worden genomen het internationale gezondheidsbeleid. Veel lidstaten volgen de aanbevelingen, adviezen en technische richtlijnen van de WHO. Zo heeft de WHO een belangrijke rol gespeeld tijdens de pandemie. Als reactie op de crisis heeft de organisatie essentiële informatie over de verspreiding van het coronavirus gepubliceerd en de lidstaten ondersteund in de strijd tegen Covid-19. Als de WHO deze uitdagingen aanpakt, kan ze haar impact op de lange termijn vergroten. Dat is wat we met WHO Watch willen bereiken.”
Lees ook: Wereldgezondheidsdag: «Kom in actie en help mee bij de zorg!»
