Ook dit jaar voeren Viva Salud en haar partners in Palestina, Cuba, de Filippijnen en Congo campagne voor wereldwijde verspreiding van het coronavaccin. In veel Europese landen draait de vaccinatiecampagne op volle toeren, terwijl deze in de meeste andere landen maar moeizaam van de grond komt. We vroegen Dr. Joshua San Pedro en Kat Berza van onze partnerorganisatie Council for Health and Development (CHD), hoe het gaat in de Filipijnen en voor welke uitdagingen ze staan.
Wat zijn de cijfers voor besmetting met het coronavirus op de Filippijnen?
Dr. Joshua: «Volgens officiële cijfers zijn er tot nu toe (17 augustus) 1.750.000 gevallen van besmetting geweest. We weten dat dit een onderschatting is en dat deze cijfers in werkelijkheid verdubbeld moeten worden. In 2020 was Covid-19 de zevende belangrijkste doodsoorzaak. De officiële cijfers laten een verdere stijging van het aantal besmette mensen zien.»
Worden er op de Filippijnen regelmatig coronatests uitgevoerd?
Dr. Joshua: «Er zijn testcentra in 31 van de honderd en enkele provincies, waarvan 54% in particuliere handen zijn. Zowel in particuliere als in openbare centra zijn de tests vaak duurder dan de ziektekostenverzekering vergoedt. Hierdoor zijn mensen terughoudend om zich te laten testen».»
Kat: «Families moeten soms moeilijke keuzes maken. Een gezin waarvan de vader aan het coronavirus was overleden, kon zich bijvoorbeeld maar één test veroorloven om uit te zoeken wie er nog meer in het gezin besmet was.»
Welke maatregelen neemt de regering om de verspreiding van het virus tegen te gaan?
Dr. Joshua: «De regering neemt een paar heel vreemde maatregelen. Op de Filippijnen is het verplicht om een masker of scherm voor je gezicht te dragen. Iedereen moet er een kopen. Het is ook verplicht om 1 tot 2 meter afstand van elkaar te houden en om een huwelijksakte te laten zien als je met z'n tweeën op een scooter zit. Controles worden op militaire wijze uitgevoerd: je krijgt een boete als je wordt betrapt zonder masker of scherm. Vertegenwoordigers van de autoriteiten komen zelfs de afstand tussen mensen meten. In de provincie Cebu zijn werknemers verplicht om een luchtzuiveringsapparaat te dragen in het openbaar vervoer, ook al is er geen bewijs dat het effectief is. Het zou zelfs schadelijk kunnen zijn.»
Kat: «Het is triest. Het zijn de burgers die de verantwoordelijkheid moeten dragen, terwijl velen het zich niet kunnen veroorloven om aan alle maatregelen te voldoen.»
Dr. Joshua: «De regering blijft herhalen dat het komt door degenen die zich niet aan de regels houden dat de pandemie niet onder controle is. Onderzoeken tonen aan dat 70% van de Filippijnse bevolking denkt dat dit het geval is. En toch is het beheer van de crisis door de regering zo betreurenswaardig. Verplichte beschermingsmiddelen zijn duur, mensen moeten voor hun gezin zorgen en er is geen vervangend inkomen voor wie niet kan gaan werken. Voor velen is er gewoon geen keuze. En er staan mensen zelfs gevangenisstraffen te wachten als ze zich niet aan de regels houden. Hierdoor is het vertrouwen in de overheid laag en sommigen geloven zelfs dat de pandemie wordt georkestreerd om geld in de staatskas te brengen.»
Wat is de vaccinatiegraad op de Filippijnen?
Dr. Joshua: «Tot nu toe (17 augustus) is 11% van de bevolking gevaccineerd. We zijn dus nog ver verwijderd van het bereiken van kudde-immuniteit. Ons doel, een vaccinatiegraad van 70% van de totale bevolking aan het eind van het jaar, is onlangs verlaagd naar 70% van de bevolking in de belangrijkste stedelijke gebieden. Op de Filippijnen is ervoor gekozen om eerst de mensen te vaccineren die de economie draaiende houden en dan pas de meest kwetsbaren. De president, zijn beveiligers en verschillende vertegenwoordigers van de overheid hebben in december vorig jaar al een «onofficieel» vaccin gekregen. Er wordt nu gesproken over een derde dosis voor deze mensen, terwijl de meerderheid van de bevolking die nog niet eens heeft gekregen. Een gewone burger zou hiervoor al een boete hebben gekregen en zelfs een gevangenisstraf kunnen krijgen. Vaccins worden onregelmatig geleverd, zodat sommige mensen hun tweede dosis niet op tijd krijgen. En natuurlijk is het allemaal onderdeel van een politiek spel: er worden deals gesloten voor donaties uit de VS en China.»
Welke rol speelt SMC in de vaccinatiestrategie van de Filippijnen?
Kat: «We proberen mensen duidelijk te maken dat het beheersen van de pandemie de verantwoordelijkheid van de overheid is. We proberen mensen ook te informeren over het virus en vaccins, omdat mensen die in afgelegen gebieden wonen vaak geen toegang hebben tot accurate informatie.»
Dr. Joshua: «We vragen om een holistische aanpak: we hebben niet alleen vaccinatie nodig, maar ook grootschalige tests, betere contactmonitoring, inkomensvervanging tijdens quarantaine en een versterking van ons gezondheidssysteem. We vragen onze regering ook om steun voor annulering van eigendomsrechten omdat we in staat zijn om onze eigen vaccins te produceren als de patenten op vaccins worden opgeheven of als meer landen aanbieden om ze voor ons te produceren. Daar voeren we campagne voor. Natuurlijk stuiten we op veel tegenstand: we krijgen vaak te horen dat er geen geld is, terwijl we heel goed weten dat het een probleem is van corruptie en ongebruikte fondsen. Voor onze regering is de pandemie een militaire kwestie, geen gezondheidskwestie.»
Teken het Europese burgerinitiatief No Profits from the Pandemic en roep de Europese Commissie op om patenten op coronavirusvaccins op te heffen.
Wil je investeren in de opleiding van gezondheidswerkers in de Filippijnen? Dat kan door een donatie te doen op rekening BE15 0010 4517 8030, met de vermelding «Don Filipijnen».
Dit interview dateert van 17 augustus. Lees de bijgewerkte cijfers op de website van de WHO.
