Internationale Dag van de Rechten van de Vrouw: een pleidooi voor de volksgezondheid!

Wist je dat vrouwen 70 % van al het zorgpersoneel uitmaken? Bij verpleegkundigen loopt dit cijfer zelfs op tot 90 %. Bovendien wordt geschat dat vrouwen 76 % van al het onbetaalde zorgwerk voor hun rekening nemen. En het is waarschijnlijk dat dit cijfer tijdens de coronapandemie is gestegen. Vrouwen zijn dus de eerste slachtoffers van de grote personeelstekorten in de gezondheidszorg en bij andere openbare diensten.

Over de hele wereld gaan sociale bewegingen en activisten op 8 maart de straat op om de rechten van vrouwen te versterken. In 1910 werd Internationale Vrouwendag voor het eerst erkend. De oorsprong ervan hangt nauw samen met de opkomst van de socialistische arbeidersbeweging. Twee jaar eerder hadden 15.000 vrouwen door de straten van New York gedemonstreerd om stemrecht te krijgen, en ook betere arbeidsomstandigheden en hogere lonen in de textielindustrie. Honderd jaar later is de drang om de straat op te gaan nog steeds even groot.

We weten allemaal dat vrouwen altijd minder betaald krijgen dan mannen, zelfs als ze hetzelfde werk doen. Maar het probleem gaat veel verder dan dat. In België, maar ook in veel andere landen, Op openbare diensten, zoals gezondheidszorg en onderwijs, wordt flink bezuinigd. Vrouwen worden dus zwaarder getroffen dan mannen, en wel op verschillende manieren.

Vrouwen raken hun baan kwijt

In de gezondheidszorg, vrouwen maken 70 % van alle werknemers uit. Bij verpleegkundigen loopt dit cijfer zelfs op tot 90 %. Van alle zorginstellingen wereldwijd worden er 69 % geleid door mannen, en gemiddeld zijn 80 % van de bestuursleden mannen. Als overheden bezuinigen op de zorg, raken vrouwen hun baan kwijt.

Op internationaal niveau hebben het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Wereldbank strenge leningsvoorwaarden en bezuinigingen opgelegd aan landen met een laag inkomen. Het resultaat: in 2020 gaven landen met een hoge schuldenlast tot wel 2,2 keer meer uit aan hun buitenlandse schuld dan aan gezondheidszorg. Soms zelfs tot 40 % van de totale overheidsbegroting. Daarom kunnen ze niet investeren in solide openbare diensten. Dit heeft een enorme invloed op de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen en op de sociale ongelijkheid in het algemeen.

Onbetaalde zorg

Vrouwen doen ook vaker onbetaald zorgwerk, wat nodig is om de economie goed te laten draaien. Denk maar aan de zorg voor de kinderen thuis, koken of schoonmaken. Naar schatting doen vrouwen 76 % van al het onbetaalde zorgwerk. En dat cijfer is tijdens de coronapandemie waarschijnlijk nog gestegen. De diensten waar vrouwen en andere kwetsbare groepen het meest gebruik van maken, zijn ook de eerste die worden geschrapt. Neem bijvoorbeeld de kinderopvang in België. Als er een tekort aan opvangplaatsen is of als kinderdagverblijven moeten sluiten door een gebrek aan personeel, zijn het in de meeste gevallen de vrouwen die het opvangen en uiteindelijk voor hun kinderen zorgen. In de praktijk vullen zij de gaten op die ontstaan door bezuinigingen op de openbare diensten.

Ongelijke toegang tot gezondheidszorg

Tot slot heeft discriminatie tegen vrouwen een negatieve gevolgen voor hun toegang tot gezondheidszorg. Zo beïnvloeden genderstereotypen bijvoorbeeld de manier waarop artsen ziekten behandelen en met patiënten omgaan. Uit een onderzoek uit 2018 bleek dat artsen mannen met chronische pijn vaak als «moedig» beschouwen, terwijl ze vrouwen juist als 'emotioneel» bestempelen. Veel zorgverleners die aan het onderzoek meededen, dachten dat vrouwen hun pijn overdreven.

We kunnen ook het voorbeeld nemen van de nieuwe abortuswet in de Verenigde Staten. Miljoenen mensen in de VS verliezen de toegang tot zorg voor een veilige abortus. De vrouwen die hier het meest door worden getroffen, zijn arme, jonge, zwarte vrouwen, vrouwen die niet goed geïnformeerd zijn of die te maken hebben gehad met huiselijk geweld. Deze vrouwen lopen een groter risico op een ongewenste zwangerschap, hebben een grotere kans om te overlijden als gevolg van een zwangerschap en hebben de minste toegang tot seksuele en reproductieve gezondheidszorg. En dat is niet voor niets, Vrouwen zijn wereldwijd ook minder vertegenwoordigd onder de politici die beslissingen nemen op het gebied van gezondheidsbeleid en economie. Daardoor worden hun belangen minder goed behartigd.

Viva Salud steunt de collecti.e.f 8 maart en de verschillende acties die overal in België plaatsvinden. We zijn erbij tijdens de demonstratie in Brussel. Wil je je bij ons aansluiten? Neem gerust contact op met marilyse@vivasalud.be. Kun je niet naar Brussel komen? Overal in het land worden er acties georganiseerd! Bekijk de website kijk op de website van het collecti.e.f op 8 maart om te zien welke activiteiten er in jouw buurt worden georganiseerd.