Etoile du Sud (EDS) en Si Jeunesse Savait (SJS), twee partnerorganisaties van Viva Salud, hebben in 2022 in de Democratische Republiek Congo enquêtes gehouden onder 1.330 zorgverleners in Kinshasa, Noord-Kivu en Katanga. Ze vroegen artsen, verpleegkundigen en apothekers naar de werkomstandigheden in de gezondheidszorg.
Een zorgwekkend tekort aan personeel
Het onderzoek wilde weten waarom er in de Democratische Republiek Congo (DRC) zo vaak een tekort is aan gezondheidswerkers. Uit het onderzoek bleek dat 74% van de mensen die meededen, zei dat er een tekort is aan goed opgeleide zorgverleners in het land. Op het platteland is dat zelfs 91%. De werkomstandigheden op het platteland en in de ondergefinancierde publieke sector zijn zonder twijfel het slechtst.. De werkomstandigheden in de ngo-sector werden het meest positief beoordeeld.
«Wie wil er nou in landelijke gebieden werken? Het zorgpersoneel werkt daar bijna gratis. Het is echt vrijwilligerswerk.»
Getuigenis van een deelnemer aan het onderzoek
De Slechte arbeidsomstandigheden en lage lonen worden gezien als de belangrijkste redenen voor het tekort aan personeel in de gezondheidszorg.. Hierdoor gaan zorgverleners naar het buitenland of naar de privésector. Een van de ondervraagde zorgverleners zei: «Als gezondheidswerkers ervoor kiezen om bij de overheid te blijven werken, is dat omdat ze zekerheid willen over hun baan. Het is lastig voor de overheid om iemand te ontslaan.
Maar als het gaat om de werkomstandigheden, de leefomstandigheden en het salaris, De privésector, ngo's en de gezondheidszorg in het buitenland doen het beter.. Daardoor zijn er veel minder goed opgeleide gezondheidswerkers die voor de openbare diensten werken. En omdat de regering weet dat ze het gezondheidspersoneel slecht betaalt, beseft ze dat Kwaliteitscontroles zijn niet nodig.« .
Het gebrek aan materiaal en mogelijkheden voor aanvullende opleidingen werd ook genoemd als een van de belangrijkste oorzaken van het probleem.
«Op het platteland lopen gezondheidswerkers veel risico's (vooral op het gebied van veiligheid) die de staat niet compenseert.»
Getuigenis van een deelnemer aan het onderzoek
De grote impact van de «braindrain»
EDS en SJS hebben in hun onderzoek ook gekeken naar de gevolgen die de deelnemers voelden nadat zorgverleners naar het buitenland of naar de privésector waren verhuisd. 85% bevestigt dat er minder zorg en minder goede zorg is in de publieke sector.. Dit heeft grote gevolgen voor de zorg, omdat zorg in de privésector duurder is en dus maar voor een klein deel van de bevolking beschikbaar is.
«Verschillende artsen zeggenwerknemersVanwege de slechte werk- en leefomstandigheden hebben ze hun eigen privépraktijken opgezet. Soms nemen ze de beste verpleegkundigen mee.”
Getuigenis van een deelnemer aan het onderzoek
92% denkt dat betere werkomstandigheden een oplossing zouden zijn voor dit probleem van braindrain. Slechts 14% gelooft dat internationale overeenkomsten het probleem kunnen oplossen.
Oplossingen waar we nog op wachten
Met de vakbonden die meedoen aan de staking, hebben EDS en SJS een actie gestart. de online solidariteitsactie “Mosalayamongasanténabiso” (“het werk van gezondheidswerkers is onze gezondheid” in het Lingala). Met deze campagne hebben ze mensen bewust gemaakt van de uitdagingen waar gezondheidswerkers in de DRC mee te maken hebben en hebben ze hun steun voor deze staking versterkt. Het is nog maar de vraag of de campagne op de lange termijn succesvol zal zijn, maar de organisaties hebben al een reactie gekregen van de minister van Volksgezondheid van de DRC.
Die laatste zei op Twitter dat hij aan een oplossing zou werken, maar tot nu toe is er nog geen concreet voorstel gedaan. Het gezondheidspersoneel blijft druk uitoefenen voor betere werkomstandigheden in de publieke gezondheidszorg, zodat het algemene recht op gezondheid van de Congolezen wordt gegarandeerd.
