Op de Filipijnen leidt de scherpe stijging van de brandstofprijzen tot een landelijke mobilisatie van het transportpersoneel en brengt zo een diepgewortelde crisis aan het licht die veel verder gaat dan de sector zelf. De oorlog van de Verenigde Staten en Israël tegen Iran heeft de volatiliteit van de energieprijzen vergroot en de energieafhankelijke economieën zoals die van de Filipijnen nog meer verzwakt.
In een paar maanden tijd is de dieselprijs meer dan verdubbeld, waardoor duizenden chauffeurs in een onhoudbare situatie zijn beland. Jeepneys, bussen, motortaxi’s of chauffeurs die apps gebruiken: de hele sector wordt erdoor geraakt. Geconfronteerd met deze onhoudbare situatie lanceerden de chauffeursorganisaties, waaronder de zeer machtige vakbond PISTON-KMU, een nieuwe nationale staking op 26 en 27 maart, waarbij de mobilisatie werd uitgebreid naar verschillende gebieden en categorieën werknemers.
Werken zonder te verdienen: een dagelijkse realiteit
Gabriela, onze partner in de Filipijnen, deelt het verhaal van Tatay Arnel, een jeepneychauffeur die vertelt hoe hij, zodra de brandstof is betaald en de dagelijkse onkosten zijn gedekt, soms minder dan één euro per dag overhoudt om voor zijn gezin te zorgen. Dit is geen op zichzelf staand geval: Veel chauffeurs werken de hele dag voor vrijwel geen inkomen en soms zelfs met een negatief resultaat. Volgens Gabriela is de crisis een dagelijkse realiteit voor gezinnen en hebben de stijgende prijzen een directe impact op het gezinsinkomen.
De gevolgen van de stijgende brandstofprijzen reiken veel verder dan de transportsector. Stijgende productie- en transportkosten hebben hun weerslag op de prijzen van essentiële goederen, waardoor de druk op huishoudens nog groter wordt. Boeren, die al erg kwetsbaar zijn in de Filipijnse samenleving, zien hun inkomen dalen, terwijl de algemene economische vooruitzichten verslechteren.
Tegen deze achtergrond waarschuwen de partners van Viva Salud voor een zorgwekkende trend: Een energiecrisis die verandert in een grote sociale crisis, die ongelijkheid vergroot en systemen van levensonderhoud ondermijnt.
Ondanks de omvang van de mobilisatie hebben de autoriteiten slechts beperkte en tijdelijke maatregelen voorgesteld. Er werd een eenmalige betaling gedaan aan sommige chauffeurs, maar dit dekt slechts een fractie van de werkelijke kosten als gevolg van de stijging van de brandstofprijzen.
Mobilisatie als onderdeel van een bredere strijd
In het licht van deze crisis nemen de gemobiliseerde organisaties geen genoegen met ad hoc antwoorden. Ze eisen structurele veranderingen in het huidige systeem, zoals :
- een onmiddellijke verlaging van de brandstofprijzen
- de afschaffing van belastingen op aardolieproducten
- een aanzienlijke verhoging van het minimumloon naar een leefbaar loon
- steun voor de tariefeisen van de chauffeurs
- de deregulering van de oliesector in vraag stellen.
Deze eisen weerspiegelen de wens van de sociale beweging om de onderliggende oorzaken van de crisis aan te pakken, en niet alleen de symptomen.
Voor onze partner Karapatan is dit gebrek aan een structureel antwoord « een aanval op de economische rechten van arbeiders ». Karapatan benadrukt dat de stakers slechts hun recht uitoefenen om te protesteren tegen een situatie die objectief gezien onhoudbaar is geworden. Ze beklemtonen ook de verantwoordelijkheid van de internationale dynamiek voor de verslechtering van de levensomstandigheden op de Filipijnen.
Voor de partners van Viva Salud gaat de huidige mobilisatie veel verder dan de transportsector. De mobilisatie maakt deel uit van een bredere strijd voor sociale, economische en politieke rechtvaardigheid, in een context waarin internationale crises de toch al diepgewortelde ongelijkheid verergeren.
